PPFD en PAR uitgelegd: zo meet je licht voor planten

Als je kweeklampen vergelijkt, kom je onvermijdelijk termen als PAR, PPFD en DLI tegen. Deze begrippen zijn essentieel voor een objectieve beoordeling van kweekverlichting, maar worden in de industrie ook regelmatig misbruikt of onjuist weergegeven. In dit artikel leggen we uit wat elk begrip betekent, hoe je waarden interpreteert en hoe je ze gebruikt om slimme aankoopbeslissingen te nemen.

Wat is PAR?

PAR staat voor Photosynthetically Active Radiation, ofwel fotosynthetisch actieve straling. Het verwijst naar het golflengtegebied van 400 tot 700 nm, het deel van het lichtspectrum dat planten gebruiken voor fotosynthese. Licht buiten dit bereik, zoals ultraviolet of infrarood, telt traditioneel niet mee in de PAR-definitie, hoewel sommige moderne definities het bereik uitbreiden naar 380 tot 780 nm.

PAR is een golflengtebereik, geen eenheid. Het vertelt je welk deel van het spectrum relevant is voor planten, maar niet hoeveel licht er daadwerkelijk aanwezig is. Daarvoor hebben we PPFD.

Wat is PPFD?

PPFD staat voor Photosynthetic Photon Flux Density. Het is een maat voor het aantal fotonen in het PAR-bereik dat per seconde op een oppervlak van een vierkante meter valt. De eenheid is micromol per m² per seconde (µmol/m²/s). PPFD is daarmee de meest directe maatstaf voor de hoeveelheid plantengroei-bevorderend licht die een lamp levert op een bepaalde positie. Onze Titan Grow 900 levert een PPFD van meer dan 1500 µmol/m²/s op 30 cm hoogte.

PPFD varieert sterk met de afstand tot de lamp. Een lamp die op 30 centimeter boven het meetpunt hangt, levert een veel hogere PPFD dan dezelfde lamp op 60 centimeter. Fabrikanten geven PPFD-waarden altijd op bij een specifieke hoogte. Vergelijk lampen dus altijd bij dezelfde hoogte.

PPFD-richtwaarden per toepassing

Toepassing	Aanbevolen PPFD (µmol/m²/s)
Zaailingen en stekken	100 tot 250
Low-light kamerplanten	50 tot 200
Kruiden en sla (vegetatief)	200 tot 400
Tomaat, paprika (vegetatief)	400 tot 600
Bloeifase veeleisende gewassen	600 tot 900
Professionele teelt (CO2 aangevuld)	900 tot 1500

Wat is DLI?

DLI staat voor Daily Light Integral, de dagelijkse lichtsom. Het is de totale hoeveelheid PAR-fotonen die een plant gedurende een volledige dag ontvangt. DLI wordt berekend door de PPFD te vermenigvuldigen met de belichtingsduur en een omrekeningsfactor. De formule is: DLI = PPFD x belichtingsuren x 3600 / 1.000.000.

Een sla-plant heeft doorgaans een DLI nodig van 12 tot 17 mol per m² per dag voor optimale groei. Een tomatenplant in de bloeifase heeft behoefte aan 20 tot 30 mol per m² per dag en een cannabisplant heeft een behoefte van 30 tot 40 mol per m² per dag. Aanzienlijke verschillen dus. DLI is bijzonder nuttig omdat het rekening houdt met zowel de lichtintensiteit als de belichtingsduur, wat een completer beeld geeft van de lichtvoeding die een plant krijgt.

Hoe meet je PPFD zelf?

Voor nauwkeurige metingen gebruik je een gekalibreerde PAR-sensor of quantum sensor. Betaalbare modellen zijn beschikbaar vanaf 50 euro voor hobbygebruik, terwijl professionele sensoren van merken als Apogee en LI-COR honderden euro’s kosten maar ook gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek.

Smartphone-apps die beweren PPFD te meten zijn in het algemeen onbetrouwbaar, omdat de camera-sensor van een telefoon niet gekalibreerd is voor het PAR-bereik. Gebruik ze alleen als grove indicatie, niet als basis voor beslissingen over belichting.

Hoe herken je misleidende specificaties?

Niet elke fabrikant is transparant. Let op de volgende waarschuwingssignalen: PPFD-waarden die niet de hanghoogte vermelden, alleen de piek-PPFD in het midden zonder uniformiteitskaart, lumenwaarden in plaats van µmol/s of PPFD (lumen is een maat voor menselijk gezichtsvermogen, niet voor plantengroei), en het ontbreken van een onafhankelijk getest rapport of IES-bestand. Bekijk de vergelijking tussen Samsung LM281B en LM301H voor een voorbeeld van transparante specificaties.

Conclusie

PAR, PPFD en DLI zijn de drie begrippen die elke serieuze kweker moet kennen. Ze geven je de tools om kweeklampen objectief te vergelijken en de belichting van je ruimte te optimaliseren. Vertrouw op fabrikanten die PPFD-kaarten en onafhankelijk geverifieerde specificaties publiceren, en gebruik deze waarden als leidraad bij de inrichting van je belichtingsschema.

Bekijk ons assortiment LED-kweeklampen, allemaal voorzien van volledige PPFD-kaarten en efficiëntie-documentatie.